philoSophie

History, Theatre, Greek and Russian literature, Godard, Angelopoulos and Bergman's movies
 
Modern Greek philology student. | Kiss me in the rain but also revolt against the aristocratic social and political norms of the Age of Enlightenment |https://instagram.com/ph1losophie/ |https://thesuspendedstep.wordpress.com
My goal in life is to read everything Dostoyevsky has ever written.

Absalom, Absalom!

Absalom, Absalom! - William Faulkner Η πολυφωνική κατασκευή του Faulkner τοποθετείται χρονικά κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου και γεωγραφικά στον Αμερικάνικο Νότο. Παρότι η πλοκή φαινομενικά αφορά την άνοδο και πτώση του Thomas Sutpen, ουσιαστικά εξετάζεται η πορεία της οικογένειας του εν συνόλω, οι επιλογές των μελών της και ο τρόπος που η ζωή τους επηρεάστηκε από τις ενέργειες του Sutpen. Το κείμενο του Faulkner είναι επιεικώς απαιτητικό, επιβάλλει την πνευματική συμμετοχή του αναγνώστη κι αποτελεί ερμηνευτική άσκηση.

Με μακροσκελείς προτάσεις, και χωρίς να διασπάται στο ελάχιστο η συνοχή των όσων λέει ο εκάστοτε χαρακτήρας, ξετυλίγονται τα γεγονότα των παρελθόντων ετών, μέσα από τις εγκιβωτισμένες αναμνήσεις της Rosa αλλά και του παππού του πρωταγωνιστή Quentin Compson, μέσα από γράμματα και μέσω υποθέσεων από πλευράς του Quentin και του φίλου του Shreve. Η εικονοποιία της αμερικανικής υπαίθρου του 17ου αιώνα είναι έντονη και αληθοφανής, ωστόσο η αφήγηση βασίζεται κυρίως στη γλώσσα. Ο λόγος, οι λεξιλογικές επιλογές, είναι που υποβάλλουν, στο γλωσσικό πεδίο αποτυπώνονται τα στοιχεία εκείνα της τραγικότητας του ανθρώπου, ωστόσο και η ατμόσφαιρα που στήνει ο Faulkner κατά τη διάρκεια του μονολόγου των χαρακτήρων, της ροής συνείδησης, κατά την οποία το αφηγηματικό παρόν συμφύρεται με το παρελθόν, γεννά έντονα συναισθήματα. Η ιστορία του εμφυλίου ενδιαφέρει λίγο στην εξέλιξη της πλοκής, ενώ ο φακός εστιάζει στο δράμα της οικογένειας, κυρίως, και στις δομές της. Εντούτοις, δεν αποφεύγονται οι κριτικές απόψεις πάνω στην ιστορική κατάσταση της χώρας, όπως στη σελίδα 260: [...]the South would realize that it was now paying the prize for having erected its economic edifice not on the rock of stern morality but on the shifting sands of opportunism and moral brigandage.

Τα διακειμενικά παιχνίδια είναι αρκετά, καθώς ο Faulkner κάνει χρήση κλασικών αλλά και χριστιανικών προτύπων. Από τον τίτλο ακόμη προβάλλεται το βιβλικό πρόσωπο του Αβεσσαλώμ, ο τρίτος γιος του Δαβίδ, η ιστορία του οποίου προοικονομεί την πορεία ενός εκ των χαρακτήρων του έργου και μαρτυρά την τραγική διάσταση που κυριαρχεί. Παράλληλα, το κείμενο διαβάζεται σαν μια σύγχρονη εκδοχή αρχαίας τραγωδίας. Το μυθολογικό υπόβαθρο είναι διαρκώς παρόν, με αναφορές στην Κασσάνδρα, την Κλυταιμνήστρα και τον Αγαμέμνονα, τη Θίσβη και τον Πύραμο, αλλά και στην σπορά από δόντια δράκου, που αποτελεί μέρος του μύθου του Κάδμου και της ίδρυσης της Θήβας. Αξιοσημείωτα δάνεια της αρχαιοελληνικής τραγωδίας αφενός το θέμα του αναπόδραστου της μοίρας, της εἱμαρμένης, Fate, destiny, retribution, irony – the stage manager, call him what you will, που καθιστά τον άνθρωπο έρμαιο των συγκυριών, ανίκανο να πάει αντίθετα στα όσα έχουν οριστεί γι’ αυτόν (there was something about a man’s destiny (or about the man) that caused the destiny to shape itself to him like his clothes did), αφετέρου το θέμα της αμαρτίας που ταλανίζει γενιές, το αμπλάκημα που επιβιώνει στο αίμα των επιγόνων και καθορίζει την κατάληξή τους ([...]as though there were a fatality and curse on our family and God Himself were seeing to it that it was performed and discharged to the last drop and dreg. […]even I used to wonder what our father or his father could have done before he married our mother that Ellen and I would have to expiate and neither of us alone be sufficient;).

Στο δεύτερο μέρος, περίπου, του έργου είναι που διαφαίνεται η πραγματική επιδίωξη του συγγραφέα. Ο Faulkner θέτει το ερώτημα του αν μπορεί κανείς να ξέρει τα πάντα γύρω από μια υπόθεση, κατά πόσο μπορεί κανείς να φτάσει στην απόλυτη αλήθεια. Ο πρωταγωνιστής Quentin κι ο συνάδελφος στο Πανεπιστήμιο και φίλος του Shreve επιχειρούν συνεχώς να γεμίσουν τα κενά της διήγησης της miss Rosa, να επανεφεύρουν τι συνέβη στα θολά σημεία. Καθώς λοιπόν στο πρώτο μισό του έργου η ανάπτυξη ήταν ελλειπτική, από το κείμενο έμοιαζαν να λείπουν κομμάτια που θα του επέτρεπαν τη συνοχή, κάτι που εφαρμόζεται στα περισσότερα μοντερνιστικά κείμενα, στο δεύτερο μισό ο Faulkner αγγίζει τα όρια του μεταμοντέρνου. Ο Roland Barthes γράφει στο [b:The Death of the Author|11289919|The Death of the Author|Roland Barthes|https://d.gr-assets.com/books/1352662289s/11289919.jpg|16217337]:

Στις εθνογραφικές κοινωνίες την αφήγηση δεν την αναλαμβάνει ποτέ ένα πρόσωπο αλλά ένας διαμεσολαβητής, ένας σαμάνος ή απαγγέλων, του οποίου μπορούμε το πολύ-πολύ να θαυμάσουμε την «εκτέλεση» (δηλαδή τον έλεγχο του αφηγηματικού κώδικα) όμως ποτέ τη «μεγαλοφυΐα».


Με το παιχνίδι της οπτικής γωνίας ο Faulkner καταφέρνει να καταδείξει το μυθιστόρημα ως κατασκευή, περιγελώντας τον αναγνώστη, καλώντας τον να κρίνει ο ίδιος την πραγματικότητα των όσων διαβάζει, προτείνοντας την υιοθέτηση μιας μπρεχτικής ανάγνωσης. Οι αφηγητές είναι αναξιόπιστοι και συχνά υπαινίσσονται συμβάντα που πιθανότατα ποτέ να μην έχουν λάβει μέρος.



*Δε θα μπορούσα να μην εκθειάσω τις υποσημειώσεις της Έλλης Μαρμαρά στην ελληνική έκδοση του Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!, άκρως βοηθητικές ως προς τα ιστορικά γεγονότα και τις προσωπικότητες της εποχής, αλλά και τις αναρτήσεις της Λέσχης - παρότι άργησα να συμμετάσχω στη συνανάγνωση έκανα χρήση των κατατοπιστικότατων σημειώσεων κατά την κατ’ ιδίαν ανάγνωση.


https://thesuspendedstep.wordpress.com/2016/10/10/...